Naar niets heb ik waarschijnlijk zoveel gekeken als naar de stalen vis met de letters P en X aan de muur in de kerk.   

Zover mijn herinnering teruggaat, altijd hing het daar. Vol in het zicht voor in de kerk. Al sinds de verbouwing van de oude kerk in 1960. Voor zover ik weet is het toen gemaakt door een zoon van Ai Schreuders die aan de Hoge Maasdijk naast de toenmalige zeilschool woonde. Na de nieuwbouw van de kerk in 1990  kreeg het net zoals de rest van het interieur een paars kleurtje. Ik heb het altijd prachtig gevonden, vooral in de originele blankstalen uitvoering. Nog word ik helemaal rustig als ik ernaar kijk. De strakke vormgeving, de gebogen speelse lijnen van de vis, één geheel met de P en X.  De kloeke basisvorm van deze letters met de fragiele contouren in dunner draadstaal. Eindeloos heb ik gekeken gezocht en gedacht over de vormen. De delen en staafjes van de vinnen geteld en naar de diepere betekenis ervan gezocht. Op zoek naar zeven delen of desnoods zes, hetgeen zou duiden op de volheid van Gods Zoon of bij zes juist naar de onvolkomenheid van de mens. Zowat alle getallen zijn terug te vinden behalve juist de zes en zeven. Zou dat de opzet zijn geweest van de maker of een toevalligheid? De compositie is wat mij mij betreft perfect in evenwicht. Het enige wat ik misschien anders zou uitvoeren is de kop van de vis. Vind hem een beetje sullig, niet stoer. Hij lijkt een beetje te glimlachen, al is dat dan wel weer mooi. In gedachten verbeeld ik me hoe het geheel eruit zou zien als de vis een echte mooi spits toelopende vissenkop zou hebben? Misschien is het een poging geweest om de vis er een beetje ‘lammig’ uit te laten zien met een wollige vorm. Jezus wordt immers ook het Lam van God genoemd. Veel respect ook voor het handwerk waarmee alles indertijd aan elkaar is gelast, de simpelheid en eenheid van de benodigde verbindingsstukjes. En dan vooral de vraag, wie heeft het ontwerp bedacht? Op internet zijn heel veel afbeeldingen te vinden van het Ichtus symbool, het bekende visje. De beginletters van Jezus Christus, Gods Zoon en Redder vormen in het Grieks het woord ICHTHUS = VIS.

Ook de in elkaar gevlochten letters zijn veel en gemakkelijk terug te vinden. De X en P hebben ongeveer dezelfde betekenis. Het is een afkorting van de Griekse naam ΧΡΙΣΤΟΣ (Christus), waarbij de eerste twee letters, Χ (Chi) en Ρ (Rho), tot een monogram gevormd zijn. Volgens een andere traditie gaat het om de Griekse equivalenten van de beginletters van het Latijnse Christus Rex (Christus (is) Koning).

 

Op internet zijn beide symbolen afzonderlijk, de vis en de letters, veel te vinden, nergens heb ik ze echter samengevoegd gezien. Het dichts in de buurt komt nog een tekening waar ze beiden opstaan, maar los van elkaar, niet als een geheel. Ik ben dan ook geneigd om te denken dat onze Ichtus een eigen ontwerp is. Een uniek exemplaar waarvan geen tweede zou zijn. Zolang het tegendeel niet bewezen is gaan we hier maar vanuit. Misschien weten (nog) oudere gemeenteleden er meer over? Desondanks, hoewel het maar staal is heeft het een bijzondere betekenis met een prachtige boodschap.

Misschien heeft u dezelfde gevoelens voor het waarschijnlijk oudste kunstwerk in ons kerkgebouw? Er is nu ook een miniatuur voor thuis beschikbaar. Een gravure in een klein tegeltje om thuis neer te zetten of iemand cadeau te doen. Te koop via www.psalmpje.nl voor maar € 7,50 p.s.      De opbrengst is voor de kerk.

 

Henk van Noorloos

henk@vannoorloos.net

 

 

hierboven een van de weinige afbeeldingen waarop het PX monogram en het visje samen te zien zijn. Echter als losse elementen niet samengevoegd tot een geheel.

 

De dubbele Ichtus in het oude kerkgebouw.

Ook de preekstoel, doopvont, en liedbord zijn hier te zien die ook nu onze kerk nog sieren.

De avondmaalstafel staat nu in de hal ingang Julianastraat.

De kerkbanken zijn gebruikt voor het liturgisch centrum. (Het verhoogde gedeelte met vloerbedekking voor in de kerk).

 

 

De dubbele Ichtus voor in de kerk waar het hing voordat het grote houten kruis er werd geplaatst.